Opvoeden tot moreel besef

It’s a big world, it must be sunday somewhere!
Madonna in Dick Tracy.

In 1996 werd Joes Kloppenburg doodgetrapt in de Voetboogstraat in Amsterdam. 'Kappen nou!', riep Joes tegen een stel opgefokte jongens die andere mensen in elkaar sloegen bij een snackbar. Het was olie op het vuur. Joes werd geschopt en geslagen tot hij dood was. Hij was 26 jaar oud.

Geweld is van alle tijden. Toch is de laatste jaren de verontwaardiging over geweld en de betrokkenheid bij de slachtoffers sterk. Veel mensen voelen zich bovendien al jaren onveilig op straat. De roep om opvoeding in waarden en normen klinkt weer luid door in de media.

Morele opvoeding dus, de overdracht van waarden en normen. Morele opvoeding is lange tijd min of meer taboe geweest. Veel te lang al werden kinderen immers betutteld door moraliserende volwassenen vanuit traditionele levensbeschouwingen. Betutteling en moraliseren worden ook in dit boek afgewezen. Dit boek draagt bij aan eigentijdsere manieren van morele opvoeding.
Ouders, onderwijsgevenden en politici zijn het er over eens dat morele vorming één van de belangrijkste opvoedingsdoelen is. Er zijn natuurlijk ook mensen die vinden dat morele opvoeding een exclusieve taak is voor de ouders en niet voor de school. Op school worden kinderen echter altijd moreel opgevoed. Je kunt deze opvoeding niet buiten de school houden. Het gedrag van kinderen wordt voortdurend aangemoedigd of afgekeurd, we willen dat kinderen zich met respect voor anderen gedragen, behulpzaam zijn, enzovoort. Er is daarmee voldoende reden om de morele opvoeding expliciet op te nemen in het leerplan van de school. Voor de onderwijspraktijk zelf werd het boek Morele opvoeding: waarden en normen in het basisonderwijs gepubliceerd. De theoretische achtergrond van dat boek wordt in dit pabokatern uitgewerkt, uiteraard met open ogen voor de praktijk van het basisonderwijs.

Algemene doelstellingen

  • Je verwerft kennis over de morele opvoeding en de morele ontwikkeling van kinderen.
  • Je krijgt inzicht in de visies die achter de diverse opvattingen over morele opvoeding liggen.
  • Je ontwikkelt vaardigheden die nodig zijn om de morele opvoeding van kinderen in het basisonderwijs vorm te geven.